ทำไม ประเทศประชาธิปไตย ที่มีกษัตริย์จึงไม่อนุญาตให้ประมุข แสดงความเห็นทางสาธารณะนประเด็นทางสังคม-การเมือง

ทำไม ประเทศประชาธิปไตย ที่มีกษัตริย์/ราชินี เป็นประมุข (อังกฤษ, เนเธอร์แลนด์, เบลเยี่ยม, ญี่ปุ่น, สวีเดน ฯลฯ) จึงไม่อนุญาตให้ประมุข แสดงความเห็นทางสาธารณะในประเด็นทางสังคม-การเมือง (อย่างกรณีอังกฤษ ควีน ไม่สามารถพูดเรื่องอะไรที่เป็นประ เด็นสังคมต่อสาธารณะได้ บรรดา “สปีช” ทั้งหลาย ของควีน ต้องให้รัฐบาลเป็นคนร่างให้ ควีนจะมีความเห็น-ข้อเสนอใดๆ ต้องทำในที่รโหฐาน ต่อรัฐบาลเท่านั้น ไม่สามารถเผยแพร่ได้)

คำตอบคือ เพราะประเทศประชาธิปไตยเหล่านั้นถือ ว่า ถ้าคนที่อยู่ในอำนาจรัฐ (ซึ่งประมุขเป็นหนึ่งในนั้น) แสดงความเห็นทางสาธารณะใดๆ ความเห็นนั้นๆ ก็จะต้องขึ้นต่อหลักการทั่วไปของประชาธิปไตย นั่นคือ

ประเมิน-ตรวจสอบ ความเห็นที่แสดงได้, วิพากษ์วิจารณ์ได้ กระทั่ง โจมตีประณาม ได้

(เหมือนกับที่นักการเมืองหรือข้าราชการ หรือกระทั่ง บุคคลสาธารณะทั้งหลาย แสดงความเห็นอะไรออกมาก็ต้อง “ประเมิน-ตรวจสอบ วิพากษ์วิจาณณ์ โจมตีประณามได้” นั่นแหละ)

ในเมื่อประเทศเหล่านั้น ไม่ต้องการให้ประมุขที่เป็นกษัตริย์/ราชินี อยู่ในฐานะที่ถูก “ประเมิน-ตรวจสอบ”, วิพากษ์วิจารณ์, โจมตีประณาม”

จึงต้องห้ามไม่ให้ประมุขแสดงความเห็นต่อสาธารณะ

เพราะหลักเรื่องการ “ประเมิน-ตรวจสอบ วิพากษ์วิจารณ์ โจมตีประณาม” การแสดงความเห็นสาธารณะของบุคคลในอำนาจรัฐ เป็นหลักการพื้นฐานที่สุดของประชาธิปไตย ที่ละเมิดไม่ได้

ถ้าไม่ต้องการให้ใช้หลักการนี้กับประมุขที่เป็นกษัตริย์/ราชินี ก็ต้องไม่ให้ ประมุข/ราชินี แสดงความเห็นสาธารณะ

ปล. บรรดานักวิชาการรอยัลลิสต์ของไทย อย่าง บวรศักดิ์ มักจะอ้างความเห็นของ Walter Bagehot ที่่ว่าพระมหากษัตริย์มีสิทธิในการ ได้รับการปรึกษา, ในการให้กำลังใจ ในการตักเตือน ( the right to be consulted, the right to encourage, the right to warn.) แต่สิ่งที่ Bagehot พูดถึงเหล่านี้ เขาหมายถึง การปฏิบัติในที่รโหฐานระหว่างกษัตริย์กับรัฐบาล-คณะรัฐมนตรีเท่านั้น ไม่ใช่สิทธิทางสาธารณะ ซึ่งต้องขึ้นต่อหลักการที่ผมอธิบายข้างต้น

Leave a comment

Filed under บทความ สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s