ดีเบตแบบศรีธนญชัยต่างกับดีเบตแบบโลกศิวิไลซ์

เรื่องที่พรรคประชาธิปัตย์ท้าทายให้คุณยิ่ง ลักษณ์ ชินวัตร ออกมาดีเบตกับคุณอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ กลายเป็นประเด็นหรือหัวข้อที่ได้รับการถกแถลงหนักหน่วงพอสมควร? สำหรับเรื่องนี้คงเป็นที่เข้าใจได้ไม่ยากนัก เพราะสำนักประชาธิปัตย์เชื่อมั่นในความเชี่ยวชาญของตัวเองสำหรับวิชา ตรรกศาสตร์ รวมทั้งสิ่งที่เป็นเลิศจากประสบการณ์โต้วาทีทางการเมืองมายาวนาน เมื่อมีการคิดแล้ววิเคราะห์ไปเช่นนี้จึงทำให้เกิดความเชื่อมั่นที่ตน “จะเหนือกว่าบนเวที” ถ้าถามผมให้เปรียบเทียบในด้านวาทะระหว่างเบอร์หนึ่งของพรรคการเมืองทั้งสอง ผมเชื่อว่าคุณยิ่งลักษณ์น่าจะตกเป็นรองต่อการแสดงโวหารโต้ตอบในทางการเมือง ค่อนข้างชัดเจน

แต่ทั้งนี้คงต้องยอมรับถึงหลักการหรือกฎเกณฑ์ของเวทีนั้นๆด้วย

หากเป็นการดีเบต (เป็นไปเฉพาะชื่อที่เรียก) แต่แท้ที่จริงนั้นคือเวทีโต้คารม โต้ตอบทางการเมือง เป็นไปตามลักษณะกฎเกณฑ์ของการโต้วาที รายการเช่นนี้แล้วเห็นทีคุณยิ่งลักษณ์คงสู้รบตบมือกับคู่โต้วาทีซึ่งเชี่ยว ชาญทั้งตรรกศาสตร์ วาทกรรม เหตุผลวิบัติ หรืออะไรอื่นอีกมากมายนักที่นักโต้วาทีในทางการเมืองพึงจะมีเป็นคุณสมบัติ ส่วนตัว?

การดีเบตในแบบโต้วาทีทางการเมืองคงไม่แตกต่างอะไรกับรายการเปรียบเทียบ ให้เป็น “เสภาศรีธนญชัยเชียงเมี่ยง” ซึ่งคนไทยเราต่างคุ้นเคยสำหรับนิทานพื้นบ้านเช่นนี้ ไม่มีอะไรมากกว่าใช้ความเจ้าเล่ห์ น้ำลาย ลิ้นและวาทะเพื่อสร้างเหตุผลวิบัติเอามาคดเคี้ยวเลี้ยวลดเหมือนอาการส่ายของ ปลาไหล…อย่างนี้ก็ไม่ใช่ อย่างนั้นก็ไม่ใช่ ไม่มีอะไรใช่ทั้งนั้น หากดีเบตออกมาอย่างนี้จะมีประโยชน์อะไรกับผู้ฟัง ต้องจัดให้เป็น “ทอล์คโชว์ทางการเมือง” จะเหมาะสมกว่า?

การดีเบตในโลกศิวิไลซ์ที่เป็นสากลย่อมไม่ใช่รายการ “สักแต่พูดเท่านั้น” มีข้อแตกต่างอย่างลิบลับกับการโต้วาทีหรือแขวะกันในทางการเมือง?

Debate ย่อมมีกฎกติกาเป็นลักษณะเฉพาะ อาจถือให้เป็นรายการปะทะคารมชิงไหวชิงพริบอยู่บ้าง แต่ต้องรักษาให้อยู่ในหลักการเพื่อชี้แจงนโยบายการบริหารประเทศเท่านั้น กระทั่งการชี้ให้เห็น “จุดไม่พึงประสงค์ในนโยบายของฝ่ายตรงกันข้าม” หรือใครจะบอกให้เป็น “โต้วาที” อันนี้ก็พอจะได้ความหมายอยู่เหมือนกัน หากไม่ใช่เป็นโต้วาทีในแบบฉบับเสภาศรีธนญชัยเชียงเมี่ยงอย่างแน่นอน ประการสำคัญซึ่งมองข้ามไม่ได้คือจะต้องมีคนกลางที่คอยควบคุมด้วยความเป็น ธรรมอย่างแท้จริง

คนกลางหรือพิธีกรดำเนินการจะต้องไม่ใช่ความเป็นกลางแบบความหมายไทยๆในยุค ร่วมสมัยนี้ เพราะจะส่งผลอย่างรุนแรงไปถึงความได้เปรียบหรือเสียเปรียบในรายการดีเบตที่ จัดขึ้นมา!

ประวัติศาสตร์ในการดีเบตเกิดขึ้นครั้งแรกบนเวทีผู้สมัครชิงตำแหน่ง ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริการะหว่างจอห์น เอฟ. เคนเนดี้ (พรรคเดโมแครต) กับริชาร์ด นิกสัน (พรรครีพับลิกัน) คราวนั้นเป็นเวทีที่ได้รับความนิยมสูงสุด ครั้นต่อมาจึงเกิดเป็นประเพณีปฏิบัติ มีการถ่ายทอดสดทางโทรทัศน์กันเป็นเรื่องปรกติ แต่ความจริงแล้วความสำคัญของการดีเบตสำหรับผู้ชิงตำแหน่งประธานาธิบดีใน สหรัฐอเมริกาก็ลดน้อยลงมา แม้ยังมีผู้คนให้ความสนใจติดตามอยู่ เคยมีการจัดดีเบต 3 ฝ่ายอยู่เหมือนกัน ครั้งนั้นเป็น พ.ศ. 2535 นอกจากมีตัวแทนจากทั้งสองพรรคใหญ่ (จอร์จ บุช-บิล คลินตัน) เวทีก็ถูกสอดแทรกโดย “รอส เพโรต์”

การเลือกตั้งในสมัยต่อมาคือ พ.ศ. 2539 รอส เพโรต์ ลงสมัครชิงชัยอีกครั้ง แต่เมื่อโพลสำรวจชี้ว่าเขามีคะแนนนิยมต่ำกว่า 10 ส่งผลให้มิได้เป็นผู้สมัครที่น่ากลัวแต่อย่างใด? แล้วไม่มีนโยบายใหม่ที่จะนำเสนอ สรุปสุดท้ายแล้วคงเหลือเป็นการดีเบตเฉพาะบิล คลินตัน-บ๊อบ โดล

เราอาจใช้ประสบการณ์ของสหรัฐอเมริกามาเป็นแนวจัดดีเบตก็ได้ ไม่จำเป็นต้องเชื้อเชิญกันมาทั้ง 30 พรรคหรอกครับ จะล้นเวทีเหยียบกันตายเปล่า? แต่ให้สักองค์กรที่เป็นกลางจริงๆทำเกณฑ์ประเมินผลเอาเฉพาะ “ผู้สมัครที่น่ากลัว” อันนี้ไม่ใช่น่าเกลียดน่ากลัว หมายถึงอยู่ในสายตา แล้วต้องมีการนำเสนอนโยบายใหม่ หรือจะคัดลอกเอามาใหม่ก็ได้ อาจบางทีคงไม่จำเป็นต้องดีเบตเฉพาะคุณยิ่งลักษณ์กับคุณอภิสิทธิ์เท่านั้น…

นอกจากนั้นการดีเบตยังต้องคิดคำนึงไปถึง “ทีมงาน” ด้วยเช่นเดียวกัน เพราะคนที่พูดเก่งจนน้ำไหลไฟดับอาจทำงานไม่เอาอ่าว เป็นแค่ “ดีแต่พูด” น่าจะต้องดีไซน์ให้ทีมงานของแคนดิเดตเข้ามามีส่วนร่วมในช่องทางบนเวทีของการ ดีเบต รายละเอียดเป็นอย่างไรก็น่าจะไปหาข้อสรุป ซึ่งผมว่าคงกระทำได้หลายอย่าง…

คือทำให้ประชาชนได้พิจารณา ได้รับประโยชน์มากที่สุด ไม่ใช่เพียงโชว์คารมคมคายหรือเชือดเฉือนกันด้วยอุบายการตีความหมายในเชิง ภาษากลายเป็นเกม “ศรีธนญชัย”

การดีเบตจึงไม่ใช่เวทีอุบายการตีความหมายของภาษา ชิงไหวชิงพริบโดยใช้ถ้อยคำและเล่ห์เหลี่ยมเอาชนะแก่กัน เหมือนนิทานเรื่องหนึ่งที่ศรีธนญชัยไปท้าผู้หญิง “ใครจะฉี่ใส่ขวดได้มากกว่า” ดีเบตซึ่งไม่ศิวิไลซ์จึงไม่แตกต่างอะไรกับรายการท้าให้ฉี่ใส่ขวด…เพราะคุณ อภิสิทธิ์อาจฉี่แล้วชนะ หากเปลี่ยนเป็นคุณกรณ์ จาติกวณิช แทน ขวดอาจจะมีปัญหาได้ครับ?

**********************************************************************

Leave a comment

Filed under หนังสือพิมพ์โลกวันนี้

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s